ບູຮານ​ນະ​ຄະດີ​ຢູ່​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ

中国国际广播电台

        ໃນ​ສຸສານ​ຂອງ​ເຈົ້າຊີວິດ​ທຸກ​ສະ​ໄໝ​ຂອງ​ຈີນ,​ສຸສານ​ຂອງ​ເຈົ້າຊີວິດ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ(ປີ 1368--ປີ 1644)ມີ​ຄົບ​ຖ້ວນກວ່າ​ໝູ່. ​ໃນ​ນັ້ນ ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງຖືກ​ເອີ້ນ​ເປັນ”ສຸສານ​ນ້ຳ​ເບີ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ”,ມັນ​​ແມ່ນ​ສຸສານ​ທີ່​ສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ ​ເຈົ້າ
ຊີວິດ​ອົງ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງສ້າງ​ເພື່ອ​ບັນ​ພະ​ບຸລຸດ.

ສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ(ຄອງ​ອຳນາດແຕ່​ປີ 1368--ປີ 1398)​ແມ່ນ​ເຈົ້າຊີວິດ​ທີ່​ມີ​ສີສັນ​ອັດສະຈັນ​ສົມຄວນ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ຈີນ. ສົມ​ເດັດ​ປະສູດ​​ໃນຄອບຄົວ​ຊາວນາ​ທີ່​ທຸກ​ຍາກ,​ເພື່ອ​ທຳ​ມາ​ຫາ​ກິນ,ພະ​ອົງ​ຍັງ​ເຄີຍ​ບວດ​ຢູ່​ວັດຫຼັງໜຶ່ງ​ໃນ​ບ້ານ​ເກີດ. ພາຍຫຼັງ
ມາ,ສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ​ໄດ້​ເຂົ້າຮ່ວມການ​ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນສູ້​ຂອງ​ຊາວນາ​ທີ່ຕໍ່ຕ້ານ​ລາຊະວົງ​ຢວນ(ປີ 1271--ປີ 1368),ຍ້ອນ​ວ່າ​ພະ​ອົງ​ກ້າຫານ,ມີ​ຍຸດ​ໂທ​ບາຍ,ຈຶ່ງ​ຄ່ອຍໆ​ໂປ​ໂລ​ຫົວຂຶ້ນ,ຈາກ​ທະຫານ​ທຳ​ມະ​ດາ​ສາມັນ​ກາຍ​ເປັນ​ຜູ້ນຳ​ຂອງ​ກອງ​ທະຫານ​ຊາວນາ​ຜູ້​ລຸກ​ຮືຂຶ້ນສູ້. ປີ 1368 ສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ​ຊົງ​ສະ​ເຫວີຍ​ລາຊະ​ບັນລັງ,​ແລະ​ໄດ້​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ຈີນ​ເຂົ້າ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ກັນ​ໃນ​ທີ່​ສຸດ.

ພາຍຫຼັງສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ​ສະ​ເຫວີຍ​ລາຊະ​ບັນລັງ​ແລ້ວ,​ເພື່ອ​ລະ​ລຶກບັນພະບຸ
ລຸດ,ພະ​ອົງ​ໄດ້​ສ້າງ​ສຸສານຝັງ​ເສື້ອ​ຜ້າ​ແລະ​ໝວກ​ໃຫ້​ປູ່,ພໍ່​ຂອງ​ປູ່​ແລະ​ປູ່​ຂອງ​ປູ່​ໂດຍ​ຈຳ
​ເພາະ. ສ່ວນ​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ​ແມ່ນ​ສຸສານ​ທີ່​ຝັງ​ປູ່​ຂອງ​ສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ.

ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ຕັ້ງຢູ່​ເມືອງ​ຊື​ໂຈ​ວບູຮານ​​ໃນ​ແດນ​ເມືອງ​ສູ​ອີ ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງ​ຈີນ,​ແປະ​ກັບ​ຝັ່ງ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງ​ໜອງ​ຮົງ​ເຈີ ໜອງ​ນ້ຳ​ຈືດ​ໃຫຍ່ທີ​ 4 ຂອງ​ຈີນ.ການ
​ກໍ່ສ້າງ​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ໄດ້​ກິນ​ເວລາ 28 ປີ,ຕາມ​ການ​ບັນທຶກ​ໃນ​ປຶ້ມປະຫວັດສາດ,​ແຕ່​ເດີມ,ສຸສານ​ຈູ​ລິງມີ​ກຳ​ແພງ​ສາມ​ຊັ້ນ,ຂົວ​ນ້ຳຄຳ 3 ​ແຫ່ງ,ຫໍ,ສາລາ​ເປັນຕົ້ນພັນ​ກວ່າ​ຫ້ອງ,ມີ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່​ໂຕ​ມະ​ໂຫລານ,​ແລະ​ມີ​ສະພາບ​ສະຫງ່າ​ງາມ. ປັດຈຸບັນ ຢູ່​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ຍັງ​ໄດ້​ຮັກສາ​ທາງ​ທິບ​ທີ່ຍາວ 250 ​ແ​ມັດ​ຈາກ​ທິດ​ເໜືອ​ຮອດ​ທິດ​ໃຕ້,​ເບື້ອງ​ໃຕ້​ແມ່ນ​ປະ
ຕູ,​ເບື້ອງ​ເໜືອ​ແມ່ນ​ວັງ​ໃຕ້​ດິນ​ທີ່​ຝັງ​ສົບບັນພະບຸລຸດ​ຂອງ​ສົມ​ເດັດ​ຈູ​ຢວນຈາງ. ບົນ​ທາງ​ທິບ​ໄດ້​ວາງ​ຮູບ​ຄວັດຫີນ 21 ຄູ່ 42 ອົງ​ຕາມ​ໄລຍະ​ຫ່າງສະ​ເໝີ​ພາບ​ກັນ,ຮູບຄວັດ​ຫີນ​ແຕ່​ລະ​ອົງ​ໜັກຫຼາຍ​ໂຕນ,ສູງ​ໃຫຍ່​ອົງອາດ.

ພາບ: ທາງ​ທິບ​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ

   ການຄົ້ນພົບ​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ​ແມ່ນ​ສີສັນ​ອັດ​ຈະ​ຈັນ. ປີ 1680 ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ໄດ້​ຈົມ​ຢູ່​ພື້ນ​ໜອງ​ຮົງ​ເຈີ​ໃນ​​ໄພ​ນ້ຳຖ້ວມ​ຮ້າຍ​ແຮງພິລຶກ,ຈາກ​ນັ້ນ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ”ສຸສານ​ເຈົ້າຊີວິດ​ໃຕ້​ນ້ຳ”.ຈົນ​ຮອດ​ປີ 1963 ໜອງ​ຮົງ​ເຈີ​ປະສົບ​ໄພ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​​ຮ້າຍ​ແຮງພິລຶກ,
ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ຈຶ່ງ​ໄດ້​ປະກົດ​ອອກ​ມາ​ຄືນ​​ໃໝ່,ຮູບ​ຄວັດຫີນ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່​ງວດ​ໜຶ່ງ​ກໍ​ແມນ
ອອກ​ຈາກໜ້າ​ນ້ຳ,ຮູບຄວັດ​ຫີນ​ເຫຼົ່ານີ້​ຖືກ​ຄວັດ​ເປັນ​ກີລີ​ນ,ສິງ,ມ້າ​ທີ່​ມີ​ອານ​ແລະ​ຜູ້​ຈູງ​ໃຫຍ້,ຍັງ​ມີ​​ເສນາ​ອຳມາດ,ນາຍ​ທະຫານ​ແລະ​ຂັນ​ທີ​ເປັນຕົ້ນ. ຮູບ​ເຫຼົ່ານີ້​ສູງ 3 ​ແມັດ​ຂຶ້ນ​ໄປ,ໜັກ​ປະມານ 10 ​ໂຕນ. ​ເຮືອນເທິງ​ດິນ​ຂອງ​ສຸສານ​ໄດ້​ພັງ​ທະ​ລາຍ​ແລ້ວ,​ແຕ່​ພາກສ່ວນ​ຢູ່​ໃຕ້​ດິນ ​ເມື່ອ​ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ຊັນນະສູດ​ແລ້ວ​ເຫັນ​ວ່າ​ຍັງ​ຮັກສາ​ໄດ້​ດີຢູ່,​ແລະ​ມີ​ວັດຖຸບູຮານ​ທີ່​ຝັງ​ນຳ​ກັນນັ້ນອຸດົມສົມບູນ​ທີ່​ສຸດ.

ປັດຈຸບັນ ສຸສານ​ຍັງ​ຢູ່​​ໃນ​ສະ​ທີ່​ມີ​ເນື້ອ​ທີ່​ບໍ່​ກວ້າງ​ປານ​ໃດ,ຖ້າຫຼຽວຈາກ​ໜ້ານ້ຳລົງ​ລຸ່ມ,ສາມາດ​ເຫັນ​ປະຕູ​ຫີນ​ຂອງ​ສຸສານ. ​ແຕ່​ສິ່ງ​ທີ່​ປະຫຼາດນັ້ນ​ແມ່ນ,ນ້ຳ​ໃນ​ສະ​ທີ່​ມີ​ເນື້ອ​ທີ່​ບໍ່​ກວ້າງ​ປານ​ໃດ​ນັ້ນດູດ​ອອກບໍ່​ໝົດ​ຈັກ​ເທື່ອ. ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ເຫັນ​ວ່າ,ຍ້ອນ​ວ່າ​ສຸສານ​ຈົມ​ຢູ່​ໃນ​ນ້ຳ​ເປັນ​ເວລາ​ດົນ​ນານ,​ແຍກ​ກັນ​ກັບ​ອາກາດ,ສະນັ້ນ ຈຶ່ງ​​ເຮັ​ດ​ໃຫ້​ສຸ
ສານ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ອະນຸລັກ​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ.

ຫຼັງຈາກ​ໜອງ​ຮົງ​ເຈີ​ປະສົບ​​ໄພ​ແຫ້ງ​ແລ້ງຮ້າ​ຍ​ແຮງພິລຶກ​ເມື່ອ​ປີ 1963 ​ແລ້ວ,ໜອງ​ນີ້​ກໍ​ໄດ້ປະສົບໄພ​​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ອີກໃນ​ປີ 1993 ​ແລະ​ປີ 2001. ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ໃນ​ປີ 2001 ​ເຮັດ​ໃຫ້​ກຳ​ແພງ​ນອກ​ຂອງ​ສຸສານ​ຈູ​ລິງ​ລາຊະວົງ​ມິ​ງ​ແມນອອກ​ມາ 1178 ​ແມັດ,​ແມ່ນ​ເທື່ອ​ໜຶ່ງ​ທີ່​​ເຫັນສຸສານ​ແມນ​ອອກ​ຈາກໜ້າ​ນ້ຳຫຼາຍກວ່າ​ໝູ່​ໃນ​ໄພ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ທຸກ​ເທື່ອ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ. ນອກ​ນີ້ ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ບູຮານ ​ເມືອງ​ຊື້​ໂຈ​ວບູຮານ​ທີ່​ສຸສານ​ຈູລີງ​ຢູ່​ນັ້ນ​ແມ່ນ​ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ທີ່​ສຸດ. ​ໃນ​ເວລາ​ໜອງ​ຮົງ​ເຈີ​ປະສົບໄພ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ໃນ​ປີ 1963 ກຳ​ແພງ​​ເມືອງເກົ່າ​ແລະ​ສິ່ງ​ກໍ່ສ້າງ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ເມືອງ​ກໍ​ໄດ້​​ແມນອອກ​ຈາກ​ນ້ຳ. ​ເຖິງ​ວ່າ​ສິ່ງ​ກໍ່ສ້າງອື່ນໆ​ເທິງ​ດິນ​ໄດ້​ເພພັງ​ແລ້ວ​ກໍຕາມ,​ແຕ່​ຍັງ​ສາມາດ​ເຫັນ​ຂະ​ໜາດ​​ແລະ​ຄວາມ​ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ຂອງ​ເມືອງ. ​ໃນ​ຄາວ​ນັ້ນ ​ເມືອງ​ຊື້​ໂຈ​ວບູຮານ​ບໍ່​ໄດ້​ຖືກນ້ຳຖ້ວມ
ທຳລາຍ,ຫາກ​ແມ່ນ​ຖືກ​ຂີ້ຕົມນອນ​ຈົມ​ຖົມ​ເປັນ​ກ້າວໆ. ສະນັ້ນ ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ບາງ​ຄົນ​ເຫັນ​ວ່າ,ຖ້າ​ເມືອງ​ຊື້​ໂຈ​ວບູຮານ​​ແມນອອກ​ຈາກ​ນ້ຳ​ແລ້ວ,​ແມ່ນ​ຟື້ນ​ຟູ​ໂສມ​ໜ້າ​ເດີມ​ໄດ້​ງ່າຍ. ຍ້ອນ​ວ່າ​ເມືອງ​ປົມ​ເປ​ອີ​ຂອງ​ອີ​ຕາ​ລີ​ແມ່ນ​ຖືກ​ຝັງ​ຢູ່​ໃຕ້​ດິນ​ຍ້ອນ​ພູ​ໄຟ​ລະ​ເບີດ,ຫຼັງ
ຈາກ​ຂຸດ​ອອກ​ມາ​ແລ້ວ​​ໄດ້​ບັນລື​ທົ່ວ​ໂລກ. ສະນັ້ນ ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ທັງຫຼາຍ​ເຫັນ​ວ່າ,ສອງ​ເມືອງ​ນີ້​ມີ​ສິ່ງ​ທີ່​ຄື​ກັນ,​ແລະ​ເອີ້ນ​ເມືອງ​ຊື້​ໂຈ​ວບູຮານ​​ເປັນ”​ເມືອງປົມ​ເປ​ອີ​ຂອງ​ຈີນ”.