ຈາກ​ຈຸ້ມ​ສຸສານ​ບູຮານ​ທີ່​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​ແຂວງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວ
ຊອກ​ຫາ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ

中国国际广播电台

          ສຸພາສິດ​ທີ່​ວ່າ”​ເຢ້ລາງ​ຈື້ຕ້າ”​​ແປ​ວ່າ”ອວດອົ່ງ​ທະ​ນົງ​ຕົວ” ຢູ່​ຈີນ​ເກືອບຮູ້ຈັກ​ກັນ​ໝົດ​ທຸກ​ຄົນ​,ມັນ​ມາ​ຈາກ​ນິທານ​ຂອງ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ທີ່​ຕັ້ງຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້​ຂອງ​ຈີນ​ເມື່ອ 2 ພັນ​ກວ່າ​ປີ​ກ່ອນ. ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ເຄີຍ​ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ຢູ່​ພູ​ພຽງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວຮ້ອຍ​ປີ,ພາຍຫຼັງມາ,ພັດ​ໄດ້​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ​ຄື​ກັບ​ດາວ​ຮ່ວງ. ​ໃນຕົ້ນສະຕະວັດ​ນີ້ ພະນັກງານ​ບູຮານ​ນະ​ຄະດີ​ຂອງ​ຈີນ​ໄດ້​ຄົ້ນພົບຈຸ້ມສຸສານ​ບູຮານ​ທີ່​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​ແຂວງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວ,ອັນ​ໄດ້​ເປີດ​ຄວາມ​ເລິກ​ລັບ​ຂອງ​ເມືອງບູຮານ​ເຢ້ລາງ.

​ເດືອນກັນຍາ​ປີ 2001 ຢູ່​ຕາ​ແສງ​ເຂີ​ເລີ້​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​ແຂວງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວ ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້​ຂອງ​ຈີນ ​ໄດ້​ຂຸດ​ສຸສານ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ເຢ້ລາງ​ບູຮານ 108 ​ແຫ່ງ,ນີ້​ແມ່ນ​ເທື່ອ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ຂຸດ​ອອກ​ເຄື່ອງ​ຝັງຫຼາຍກວ່າ​ໝູ່​​ໃນ​ການ​ຄົ້ນຄວ້າບູຮານ​ນະ​ຄະດີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ,ມີ​ຄວາມໝາຍ​ສຳຄັນ​ຕໍ່​ການ​ຄົ້ນຄວ້າວັດທະນະທຳ​ເຢ້ລາງ​ສະ​ໄໝ​ບູຮານ​ແລະ​ຊອກ​ຄົ້ນປະຫວັດສາດ​ເຢ້ລາງ. ສະນັ້ນ ການຄົ້ນພົບ​ເທື່ອ​ນີ້ ຈຶ່ງ​ຖືກ​ຈັດ​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ການຄົ້ນພົບ​ບູຮານ​ນະ​ຄະດີ 10 ຢ່າງ​ຂອງ​ຈີນ​ສົກ​ປີ 2001.

​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ແມ່ນ​ອຳນາດ​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ສ່ວນ​ໜ້ອຍ​ທີ່​ຂ້ອນ​ຂ້າງ​ເຂັ້ມ​ແຂງ​ຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້​ຂອງ​ຈີນ,ອາດ​ໄດ້ຊົງ​ຕົວຢູ່​ເປັນ​ເວລາ 200 ປີ​ແຕ່​ກ່ອນ​ຄ.ສ.ສະຕະວັດ​ທີ 3 ຮອດ​ກ່ອນ​ຄ.ສ.ສະຕະວັດ​ທີ 1. ກ່ອນ​ຄ.ສ.ສະຕະວັດ​ທີ 2,ຊືໝາ​ຊຽນ ນັກ​ປະຫວັດ​ສາດທີ່​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ຂອງ​ລາຊະວົງ​ຊີ່​ອ້າ​ນ​ໄດ້​ຕິດຕາມ​ທູດ​ຂອງ​ລາຊະວົງ​ຮັ້ນ​ໄປ​ບັນດາອຳນາດ​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ສ່ວນ​ໜ້ອຍ​ຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້​ຂອງ​ຈີນ. ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ບັນທຶກ​ໃນ​ປຶ້ມປະຫວັດສາດ​ເລື່ອງ”ບັນທຶກ​ປະຫວັດ​ສາດ.ປະຫວັດສາດ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ສ່ວນ​ໜ້ອຍ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້”ທີ່​ເພິ່ນ​ແຕ່ງ​ນັ້ນວ່າ,​ໃນ​ບັນດາ​ກົກ​ເຫຼົ່າຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້,​ເຢ້ລາງ​ມີ​ກຳລັງ​ເຂັ້ມ​ແຂງກວ່າ​ໝູ່,ມີ​ທະຫານ​ເກັ່ງ 1 ​ແສນ​ຄົນ,ຢູ່​ຕາມ​ແມ່ນ້ຳ​ເຮືອ​​ໄປມາ​ເປັນຂອງ​ຄົນ​ເຢ້ລາງໝົດ,ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ທີ່​ສຸດ. ​ໃນ​ເວລາ​ເຈົ້າຊີວິດ​ເຢ້ລາງ​ລົມ​ກັບ​ທູດ​ລາຊະວົງ​ຊີ່​ຮັ້ນ​ນັ້ນ ຖາມ​ທູດ​ວ່າ:”​ແມ່ນລາຊະວົງ​ຮັ້ນ​ພວກ​ເຈົ້າ​ໃຫຍ່​ກວ່າ,ຫຼືວ່າ​ເມືອງ​ເຢ້ລາງ​ພວກ​​ເຮົາ​ໃຫຍ່​ກວ່າ?” ​ໃນ​ຄາວ​ນັ້ນ ລາຊະ
ວົງ​
ຮັ້ນ​ໄດ້​ປົກຄອງ​ເຂດ​ສ່ວນ​​ໃຫຍ່​ຂອງ​ຈີນ,​ເຢ້ລາງ​ຢູ່​ເຂດ​ພູດ​ອຍທີ່​ສອກຫຼີກ,​ເຈົ້າຊີວິດ​ເຢ້ລາງ​ບໍ່​ຮູ້​ວ່າ​ກຳລັງ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ໃຜລາວ​ຕ່າງ​ກັນຫຼາຍ,ຈຶ່ງ​ໄດ້​ຖາມ​ຄື​ແນວ​ນີ້. ຈາກ​ນັ້ນ
ມາ ສຸພາສິດ​ທີ່​ວ່າ”​ເຢ້ລາງ​ຈື້ຕ້າ”ກໍ​ໃຊ້​ມາ​ປຽບ​ທຽບ​ຄຳ​ວ່າ”ອວດອົ່ງ​ທະ​ນົງ​ຕົວ”,​ແລະ​ໄດ້​ສືບ​ທອດ​ກັນ​ມາ​​ເປັນ​ເລື່ອງ​ຕະຫຼົກ,​ແຕ່​ກໍ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນຫຼັກຖານ​ທີ່​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ເຄີຍ​ຊົງ​ຕົວ​ຢູ່ເມື່ອ 2000 ປີ​ກ່ອນ.

​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ໄດ້​ມີ​ວັດທະນະທຳ​ທີ່​ມີ​ເນື້ອ​ໃນ​ອຸດົມສົມບູນ​ແລະ​ມີ​ສະ​ເໜ. ພາຍຫຼັງມັນ​ຫາຍ​ສາຍ​ສູນ​ແລ້ວ,ຍ້ອນ​ວ່າ​ເຂດ​ບໍລິຫານ​ໄດ້​ປ່ຽນ​ແປງ,ຊົນ​ເຜົ່າ​ຍົກຍ້າຍ​ແລະ​ຂາດ​ຂໍ້​ມູນ​ເອກະສານ,ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ກໍກາຍ​ເປັນຄວາມ​ເລິກ​ລັບ​ໂດຍ​ຕະຫຼອດ,​​ແລະ​ໄດ້ກາຍ​ເປັນ​ປິດສະໜາ​ທີ່​ແກ້​ຍາກ​ແລະຄາ​ໃຈ​ຄົນ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ສ່ວນ​ໜ້ອຍ​ສະ​ໄໝ​ບູຮານ​ຂອງ​ຈີນ. ອະນາ​ເຂດ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ຢູ່​​ໃນ​ແດນ​​ແ​ຂວງກຸ້ຍ​ໂຈ​ວ​ໃນ​ປັດຈຸບັນ. ຈາກ​ແທ່ນ​ສັ່ງ​ນາຍ​ທະ
ຫານ​ທີ່​​ມີ​ສະພາບ​ສະຫງ່າ​ທີ່​ຍັງ​ເຫຼືອໃນ​ແດນ​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​ແຂວງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວ,ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ດິນ​ຈີ່​ດິນຂໍ​ໃນ​ລາຊະວົງ​ຊິນ​ລາຊະວົງ​
ຮັ້ນ​ທີ່​ຂຸດ​ອອກ​ເລື້ອຍໆ,ສາມາດ​ຄາດ​ຄຶດ​ເຖິງ​ສະ
ພາບ​ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ຂອງ​ເມືອງ​ເຢ້ລາງ​ໃນ​ຄາວ​ນັ້ນ. ການ​ຊອກ​ຄົ້ນອາລະຍະ​ທຳ​ຂອງ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ​ແມ່ນ​ໂຄງການ​ຈຸດ​ໜັກ​ຂອງ​ພະ​ແນ​ກບູຮານ​ນະ​ຄະດີ​ຂອງ​ແຂວງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວ. ຈຸ້ມ​ສຸສານ​ທີ່​ຂຸ​ດອອກ​ຢູ່​ຕາ​ແສງ​ເຂີ​ເລີ້​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​,​ໄດ້​ຄົ້ນພົບ​ປະ​ເພນີ​ຝັງ​ສົບ​ທີ່​ມີ​ເອກະລັກ​ພິ​ເສດຂອງ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢ້ລາງ,ກາຍ​​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ”ການຄົ້ນພົບ​ໃໝ່ດ້ານ​ບູຮານ​ນະ​ຄະດີ 10 ລາຍ​ຂອງ​ຈີນ”ສົກ​ປີ 2001.

ສຸສານ​ທີ່​ຂຸດ​ອອກ​ຢູ່​ຕາ​ແສງ​ເຂີ​ເລີ້​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​ກະ​ແຈກ​ກະຈາ​ຍຢ່າງ​ຖີ່​ຖ້ວນ,​ແຕ່​ຂະໜາດ​ຂອງ​ແຕ່​ລະ​ແຫ່ງ​ບໍ່​ໃຫຍ່,ທຳ​ມະ​ດາ​ແລ້ວ,ຍາວ​ບໍ່​ຮອດ 3 ​ແມັດ,​ກວ້າງ 1 ​ແມັດ​ກວ່າ. ​ແຕ່​ວ່າ​ຮູບ​ການ​ຝັງ​ສົບ​ພິ​ເສດທີ່​ສຸດ. ​ໃນ​ນັ້ນຫຼາຍກວ່າ​ໝູ່​ແມ່ນ​ຝັງສົບ​ໂດຍ
​ເອົາ​ຂອງ​ຊຸ​ບ​ໃສ່ຫົວ. ຄື​ເອົາ​ໝໍ້​ທອງ​ຮູບ​ກອງ​ຊຸບໃສ່​ຫົວ​ຊາກສົບ. ການ​ຝັງສົບ​ໂດຍ​​ເອົາ​ຂອງ​ຊຸບ​ໃສ່ຫົວນັ້ນກໍ​ມີຫຼາຍຮູບ​ການ,ນອກຈາກ​ເອົາ​ໝໍ້​ທອງ​ຊຸບ​ໃສ່ຫົວ​ແລ້ວ,ບາງ​ອັນ​ຍັງ​ໃຊ້​ໝໍ້​ທອງໃຫຍ່​ອີກ​ອັນ​ໜຶ່ງຊຸບ​ໃສ່ຕີນ,​ເອົາ​ຊາມ​ທອງ​ປົກ​ໜ້າ; ບາງ​ອັນ​​ເອົາ​ຊາມ​ທອງ​ໃຫຍ່​ອັນ​ໜຶ່ງຮອງ​ໄວ້ຢູ່​ໃຕ້​ຕີນ,ຢູ່​ຂ້າງ​ແຂນ,​ຍັງ​ຕັ້ງ​ຊາມ​ທອງ​. ນອກ​ນີ້ ຍັງ​ມີ​ຮູບ​ການ​ຝັງ​ສົບ​ທີ່​ພິ​ເສດ​ຈຳນວນ​ໜຶ່ງ,ຕົວຢ່າງ​ຄື​ເອົາ​ຊາມ​ທອງ​ປົກ​ໜ້າ​ສົບ,ບາງ​ອັນ​ເອົາ​ຊາມ​ທອງ​ຮອງຢູ່​ໃຕ້​ຫົວສົບ,ຍັງ​ມີ​ການ​ປັກ​ອາວຸດ​ທອງ​ໃສ່​ພື້ນ​ສຸສານ​ຢູ່​ຂ້າງ​ຫົວ​ສົບ. ຮູບ​ການ​ຝັງ​ສົບ​ພິ​ເສດ​ເຫຼົ່ານີ້​ບໍ່​ເຄີຍ​ປະກົດ​ເຫັນ​ຢູ່​ເຂດອື່ນໆ​ຂອງ​ຈີນ,ນີ້​ແມ່ນ​ຮູບ​ການ​ຝັງ​ສົບ​ທີ່​ມີ​ສີສັນພິ​ເສດ​ຂອງ​ເຜົ່າ​ເຢ້ລາງ. ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ບາງ​ຄົນ​ເຫັນ​ວ່າ,ປະ​ເພນີ​ຝັງ​ສົບ​ໂດຍ​​ເອົາ​ຂອງ​ຊຸບ​ໃສ່ຫົວ​ໄດ້​ສ່ອງ​ແສງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຊາວ​ເຢ້ລາງ​​ບູຊາ​ດວງ​ວິນ​ຍານ​ແລະ​ເຄື່ອງ​ຂອງ​ຕ່າງໆ​ເຊັ່ນ​ໝໍ້,ກອງ​ແລະ​ຊາມ​ເປັນຕົ້ນ. ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ບາງ​ຄົນ​ຍັງ​ເຫັນ​ວ່າ,ທັດສະນະ​ຄະ
ຕິ​ຝັງ​ສົບ​ທີ່ມີ​ສີສັນ​ພິ​ເສດ​ແນວ​ນີ້​ແລະ​ທັດສະນະ​ຄະຕິ​ສາສະໜາ​ຍັງ​ຕ້ອງ​ລົງ​​ເລິກ​ຄົ້ນ
ຄວ້າ.

​ເຄື່ອງ​ທອງ​ສຳລິດ​ທີ່​ຂຸດ​ອອກ​ຈາກ​ກສຸສານ​ບູຮານ​ທີ່​ຕາ​ແສງ​ເຂີ​​ເລີ້ ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ໄດ້​ຕາບ​ຈູ​ນຊ່ອງ​ຫວ່າງ​ຂອງ​ວັດທະນະທຳ​ທອງ​ສຳລິດ​ຂອງ​ແຂວງ​ກຸ້ຍ​ໂຈ​ວທໍ່ນັ້ນ ສີສັນ​ພິ​ເສດ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທີ່​ເຂັ້ມຂຸ້ນ​ຂອງ​ມັນ​ຕ່າງ​ກັບ​ຊົນ​ເຜົ່າອື່ນໆ,ມີ​ຄຸນຄ່າ​ຄົ້ນຄວ້າ​ທີ່​ສູງຫຼາຍ. ຕົວຢ່າງ​ຄື​ໝໍ້​ທອງຮູບ​ກອງ,ໝໍ້​ທອງ​ສຳລິດ​ທີ່​ມີ​ຫູ​ຕັ້ງ,ອາວຸດ​ທອງ​ສຳລິດ​ແລະ​ດາບ​ທອງ​ສຳລິດ​ເປັນຕົ້ນ,ມີ​ຮູບ​​ເປັນພິ​ເສດ,ບໍ່​ເຄີຍ​ເຫັນ​ຢູ່​​ພາກ​ກາງ​ແລະ​ເຂດ​ອື່ນ​ໆ​ຂອງ​ຈີນ,ສາ
ມາດ​ເຫັນ​ໄດ້​ວ່າ​ວັດທະນະທຳ​ທອງ​ສຳລິດ​ຂອງ​ເຢ້ລາງ​ມີ​ລະບົບ​​ຂອງ​ຕົນ​ເອງ. ຈຸ້ມ​ສຸ
ສານ​ທີ່​ຂຸດ​ອອກ​ຢູ່​ຕາ​ແສງ​ເຂີ​ເລີ້​ເມືອງ​ເຮີ​ຈາງ​ໄດ້​ບັນທຶກ​ຮ່ອງຮອຍ​ຂອງ​ເມືອງ​ເຢ້ລາງ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ດ້ວຍ​ຮູບ​ການ​ບໍ່​ແມ່ນ​ຕົວ​ໜັງສື,​ເຣັດ​ໃຫ້​ເມືອງ​ບູຮານ​ທີ່​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ​ເມື່ອ 2000 ປີ​ກ່ອນ​ນັ້ນປະກົດ​ຕົວ​ອອກ​ມາ​ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ. ມີ​ຜູ້​ຊ່ຽວຊານ​ເຫັນ​ວ່າ,ລູກ​ກະ​​ແຈ​ທີ່​​ໄຂ​ປິດສະໜາ​ແຫ່ງ​ເມືອງ​ບູຮານ​ເຢລາງ​ນັ້ນອາດ​ຈະ​ຢູ່​ໃນ​ສຸສານ​ເກົ່າ​ເຂີ​ເລີ້.