ບ້ານນ້ອຍຊົນນະບົດທີ່ຜາສຸກ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ແມ່ເຖົ້າເຜົ່າເຕີອາງ
ບ້ານ"ຢຸນຊ່ຽນ"
ທ່ານຊ້ຽນຈ່າສຽງ ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ນັກຂ່າວCRI
ທ່ານຊ້ຽນຈ່າສຽງທີ່ໜຸ່ມແໜ້ນຫັນມັງ, ອາຍຸຫາກໍ່ 41 ປີ, ຄະນະຕາແສງຊ່ານທາຍຊ່ານພ້ອມດ້ວຍຄະນະບ້ານລໍຖ້າຕ້ອນຮັບພວກເຮົາດ້ວຍໃບໜ້າຍິ້ມແຍ້ມແຈ່ມໃສ; ເພິ່ນໄດ້ແນະນຳໃຫ້ພວກເຮົາຮູ້ກ່ຽວກັບບ້ານຢຸນຊ່ຽນທີ່ເປັນບ້ານພັດທະນາແບບຢ່າງຂອງຕາແສງ.ທ່ານບອກວ່າ,ບ້ານນີ້ໄດ້ຍ້າຍລົງມາຈາກຈອມພູສູງຈາກລະດັບນ້ຳທະເລ 1200ແມັດພ້ອມກັບອີກ 10 ບ້ານລົງມາຕັ້ງຢູ່ເຂດນີ້ແຕ່ປີ2003. ແຕ່ກ່ອນຢູ່ເທິງພູສູງ ປະຊາຊົນທຸກຍາກຫຼາຍ, ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມບໍ່ສະດວກ, ເວລາທີ່ປູກພືດພັນທັນຍາຫານເພື່ອຂາຍ, ເວລາເອົາລົງມາຂາຍບໍ່ຍາກຫຼືພໍ່ຄ້າຈະຂຶ້ນໄປເກັບຊື້ກໍ່ຍາກເຊັ່ນກັນ. ນ້ຳໃຊ້ກໍ່ຍາກຫຼາຍ.ສຳລັບການຍ້າຍລົງມານີ້,ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນກໍ່ບໍ່ໄດ້ບັງຄັບ ອີງຕາມຄວາມຕື່ນຕົວສະໝັກໃຈຂອງປະຊາຊົນເອງ.
ເຮືອນຕູບນ້ອຍມຸງຫຍ້າໃນແຕ່ກ່ອນ
ເວລາຢູ່ພູສູງໃນເມື່ອກ່ອນນັ້ນ ເຮືອນກໍ່ເປັນເຮືອນຕູບນ້ອຍມຸງຫຍ້າ; ແຕ່ດຽວນີ້ທຸກຫຼັງຄາເຮືອນໃນບ້ານນີ້ແມ່ນເຮືອນກໍ່ດ້ວຍດິນຈີ່ຊີມັງມຸງດ້ວຍກະເບື້ອງໜາ,ຊັ້ນດຽວກໍ່ມີສອງຊັ້ນກໍ່ມີ, ແຕ່ລະຫຼັງຢ່າງໜ້ອຍກໍ່ມີ3ຫ້ອງນອນທີ່ສະດວກສະບາຍແໜ້ນໜາຖາວອນຫຼາຍ. ເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າໃນເຮືອນກໍ່ມີຫຼາຍສົມຄວນ,ລົດຈັກກໍ່ມີ,ທາງຂຶ້ນບ້ານກໍ່ກວ້າງສົມຄວນ ຈົນລົດເບົາສາມາດຂຶ້ນມາໄດ້, ຕາມຮ່ອມທາງແຕ່ລະເຮືອນກໍ່ປູດ້ວຍຊີມັງຄັກແນ່ກວ້າງປະມານແມັດປາຍ. ລົມກັນໄດ້ປະມານເຄິ່ງຊົ່ວໂມງ ທ່ານຊຽນຈ່າສຽງກໍ່ພາພວກເຮົາຍ່າງເບິ່ງອ້ອມບ້ານທັງລົມກັນໄປພ້ອມ.
ນັກຂ່າວໄປເອົາຂ່າວຢູ່ເຮືອນຂອງຊາວບ້ານ"ຢຸນຊ່ຽນ"ແຫ່ງໜຶ່ງ
ເວົ້າເຖິງເຜົ່າເຕີອາງແລ້ວ, ຖືວ່າເປັນເຜົ່າທີ່ມີຈຳນວນພົນລະເມືອງໜ້ອຍຫຼາຍ, ແຕ່ກ່ອນທົ່ວປະເທດມີພຽງແຕ່ 5 ພັນຄົນ; ແຕ່ວ່າດຽວນີ້ເພີ່ມຂຶ້ນເກືອບ 2 ໝື່ນຄົນແລ້ວ, ໃນນີ້ຢູ່ກິ່ງແຂວງເຕີຫົງມີ 13,600 ກວ່າຄົນ, ຢູ່ທົ່ວເມືອງລູ້ຊີ່ມີ 8 ພັນກວ່າຄົນ, ແລະສະເພາະຢູ່ຕາແສງຊ່ານທາຍຊ່ານມີ 3,800 ຄົນ, ຊຶ່ງຖືວ່າເມືອງລູ້ຊີ່ເປັນບ່ອນທີ່ຄົນເຜົ່າເຕີອາງອາໃສຢູ່ຫຼາຍກວ່າບ່ອນອື່ນ. ພວກເຮົາຍ່າງເລາະລຽບໄປຕາມບ້ານທີ່ເປັນເນີນພູນ້ອຍຕ່ຳສູງ, ສະລັບກັບເຮືອນກໍ່ຂອງປະຊາຊົນກໍ່ມີກໍ່ໃຜ່ໃຫຍ່ທີ່ເປັນພືດເສດຖະກິດສຳຄັນຂອງບ້ານທີ່ປູກຂາຍ; ນອກນັ້ນຕາມຫວ່າງເຮືອນກໍ່ມີຕົ້ນໄມ້ກິນໝາກນາໆຊະນິດທີ່ຄ້າຍໆກັບໝາກໄມ້ຢູ່ລາວ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນຕົ້ນໝາກມີ້, ໝາກມ່ວງໝາກສີດາ, ໝາກຫຼອດ, ໝາກກ້ວຍ, ກາເຟ. ສ່ວນຜັກກໍ່ມີຜັກພື້ນເມືອງຫຼາຍຊະນິດ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນເຄືອໝາກອຶ, ໝາກເຜັດ, ໝາກແຄ້ງຈົນໄປຮອດຜັກຄາຫຼືພາກເໜືອຂອງລາວເອີ້ນວ່າຜັກເໝັນກໍ່ຍັງມີເລີຍ.
ລາຍໄດ້ຕົ້ນຕໍຂອງປະຊາຊົນບ້ານຢຸນຊ່ຽນແມ່ນມາຈາກການປູກໄມ້ໃຜ່, ປູກກາເຟ, ປູກຊາຕົ້ມນ້ຳ, ກ້ວຍແລະອ້ອຍ. ເຮືອນງາມທີ່ແໜ້ນໜາແຕ່ລະຫຼັງນັ້ນ ຕອນເຂົາເຈົ້າຍ້າຍມາຢູ່ນີ້ໃໝ່ໆອົງການປົກຄອງໃຫ້ເງິນອຸດໜູນຊ່ວຍປູກ 3 ພັນກວ່າຢວນ, ແຕ່ວ່າເບີ່ງເຮືອນທີ່ເຂົາເຈົ້າປູກແລ້ວ, ບາງຫຼັງກໍ່ປະມານ 3 ໝື່ນກວ່າຢວນກໍ່ມີ; ນີ້ກໍ່ຍ້ອນມີລາຍຮັບຈາກການປູກພືດພັນທີ່ກ່າວມາ, ບາງຄອບຄົວຂອງທ້າວຫຼີລ້າຈຸ່ນ, ອາຍຸ 32 ປີ, ມີສະມາຊິກຄອບຄົວເຖິງ 7 ຄົນ, ມີເຮືອນກໍ່ 2 ຊັ້ນຫຼັງງາມ. ໃນວັນທີ 1 ເມສາປີກາຍນີ້ໃນໂອກາດທີ່ທ່ານເວີ່ນເຈ່ຍປາວ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີມາຢາມຊົນນະບົດເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍເຂດນີ້, ກໍ່ໄດ້ມາຢາມເຮືອນຂອງລາວຄືກັນ. ລາວບອກວ່າ ຮູ້ສຶກເປັນກຽດແລະພູມໃຈຕື້ນຕັນໃຈຫຼາຍທີ່ຜູ້ນຳຂອງປະເທດໃຫ້ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ. ໃນໂອກາດທີ່ທ່ານນາຍົກກໍ່ໄດ້ໃຫ້ນະໂຍບາຍ 4 ຂໍ້ແກ່ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນເພື່ອປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍໃຫ້ນັບມື້ນັບດີຂຶ້ນແລະລົບລ້າງຄວາມທຸກຍາກໃຫ້ໄດ້ໃນທີ່ສຸດ!
ລາຍຮັບຂອງປະຊາຊົນບ້ານຢຸນຊ່ຽນແຕ່ກ່ອນສະເລ່ຍຕໍ່ຫົວຄົນໄດ້ພຽງແຕ່ 500 ຢວນຕໍ່ປີຫຼືປະມານ 6 ແສນກີບຕໍ່ປີເທົ່ານັ້ນ; ແຕ່ວ່າດຽວນີ້ໄດ້ 1,800 ກວ່າຢວນຫຼືປະມານ 2 ລ້ານ 3 ແສນກວ່າກີບ, ແລະຄາດວ່າໝົດປີນີ້ຈະໃຫ້ໄດ້2 ພັນຢວນຂຶ້ນໄປ.
ຄະນະບ້ານພາພວກເຮົາຍ່າງເລາະລຽບໄປຕາມທາງດິນຫີນທ່າມກາງກໍ່ໃຜ່ໃຫຍ່ທີ່ຮົ່ມເຢັນສະບາຍໄປປະມານເຄິ່ງຫຼັກ, ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາກໍ່ຄາດຄິດກໍ່ປະກົດຕໍ່ສາຍຕາ, ນັ້ນກໍ່ຄືໂຄງການສ້າງເຮືອນ 97 ຫຼັງສຳລັບ 97 ຄອບຄົວທີ່ຈະສຳເລັດໃນເດືອນຕຸລາປີນີ້ ເພື່ອຮັບຕ້ອນຄອບຄົວຊົນເຜົ່າຈິງໂຜທີ່ຈະຍ້າຍລົງມາຈາກຈອມພູສູງ. ເຮືອນແຕ່ລະຫຼັງສຳເລັດໄປ 50 ກວ່າສ່ວນຮ້ອຍແລ້ວ, ເປັນເຮືອນກໍ່ມາດຕະຖານ 3 ຫ້ອງນອນ; ເພື່ອນນັກຂ່າວຈີນຂອງ CRI ກໍ່ຍັງຈົ່ມອິດສາວ່າ ຢູ່ປັກກິ່ງຖ້າເຮືອນຂະໜາດນີ້ຫາເງິນຊື້ຍາກຫຼາຍ. ແຕ່ວ່າໂຄງການນີ້ອົງການປົກ ຄອງທ້ອງຖິ່ນໃຊ້ງົບກໍ່ສ້າງເຖິງ 12 ລ້ານຢວນ. ເມື່ອຮອດເວລານັ້ນ, ເຂດນີ້ກໍ່ຈະກາຍເປັນເຂດທີ່ເປັນຊຸມຊົນຂອງເຜົ່າຊິງໂຜທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດຈີນກໍ່ວ່າໄດ້.
ຈາກຄວາມບຸກບືນສູ້ຊົນຂອງປະຊາຊົນເອງ ບວກກັບການຊ່ອຍຊູຍູ້ໜູນຈາກລັດ, ປະຊາຊົນເຜົ່າເຕີອາງແລະເຜົ່າຈິງໂຜທີ່ແຕ່ກ່ອນຢູ່ກິນຕາມທຳມະຊາດພູຜາປ່າດົງຫ່າງໄກສອກຫຼີກດ້ວຍຄວາມທົນທຸກທໍລະມານ; ມາໃນມື້ນີ້ ເຂົາເຈົ້າມີເຮືອນຢູ່ຖາວອນ, ມີໄຟຟ້າ, ນ້ຳປະປາແລະເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມທີ່ສະດວກສະບາຍແກ່ການຊື້-ຂາຍ, ລາຍຮັບກໍ່ນັບມື້ນັບຫຼາຍຂຶ້ນ; ແລະກໍ່ເຊື່ອວ່າແຕ່ນີ້ໄປ ປະຊາຊົນເຜົ່າເຕີອາງແລະເຜົ່າຈິງໂຜຈະນັບມື້ນັບມີຊີວິດທີ່ຜາສຸກຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປ.
