黄理春

ຕາລາງລາຍການ FM93Mhz

ດາວໂຫຼດ App CRI-FM93 ລະບົບ IOS

ດາວໂຫຼດ App CRI-FM93 ລະບົບ Android

FM93

ເສັ້ນ​ທາງສູ່​ການ​ຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ສົງ​ຄາມ​ແລະເລ່​ຫຼ່ຽມ​ຫຼອກ​ລວງ

2021-12-31 20:21:39 cri

ເສັ້ນ​ທາງສູ່​ການ​ຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ສົງ​ຄາມ​ແລະເລ່​ຫຼ່ຽມ​ຫຼອກ​ລວງ_fororder_0003

ໃນ​ສະ​ຕະ​ວັດ​ທີ 19, ເຊິ່ງ​ເປັນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ທີ່​ລັດ​ທິ​ທຶນ​ນິ​ຍົມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ຕົວ​​ໄປ​ສູ່ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ຢ່າງ​​ປ່ວງ​ບ້າ. ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ທຶນ​ນິ​ຍົມ​​ທີ່​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ບໍ່​ພໍ​ເທົ່າ​ໃດ​ປີ​ກໍ​ໄດ້​ຂະ​ຫຍາຍ​ຕົວ​ອອກ​ໄປ​​ສູ່ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ເຊັ່ນ​ກັນ, ແລະ​ໄດ້​ເລີ່ມ​ເປີດ​ເສັ້ນ​ທາງ​​ຂະ​ຫຍາຍອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງ​ຕົນ.

​ເມື່ອ​ເບິ່ງ​ຄື​ວ່າ: ເສັ້ນ​ທາງສູ່​ອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງອ​າ​ເມ​ຣິ​ກາ​ບໍ່​ຄື​ກັນ​ກັບ​ອາ​ນາ​ຈັກ​​ຂອງ​ພວກລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ແບບ​ເກົ່າ​ທີ່​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ການນອງເລືອດ, ​ຜົນ​ສຳ​ເລັດ​ຂອງການ​ຂະ​ຫຍາຍ​ຕົວ​ອອກ​ໄປ​ສູ່​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​ແມ່ນ​​ຜ່ານຮູບ​ແບບ​ການ​ຈັດ​ຊື້, ການ​ບຽດ​ຍຶດ​ຫຼື​ການ​ໂອນ​​ປ່ຽນ​ມື​ໂດຍ​ຜ່ານ​ສັນ​ຍາ. ນີ້​ກໍ​ຍ້ອນ​ວ່າ: ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ “ປະ​ເທດສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ” ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ຈາກ​ການ​ຕໍ່​ສູ້​ຕ້ານກັບ​ລັດ​ທິ​ລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ບໍ່​ຍອມ​ຮັບ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ “ລັດ​ທິ​ລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ” ຂອງ​ຕົນ. ສະ​ນັ້ນ, ໃນ​ເວ​ລາ​ເວົ້າ​ເຖິງອາ​ນາ​ເຂດ​ຢູ່​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ, ນັກ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​ພຽງ​​ແຕ່​ໄດ້​ເວົ້າ​ເຖິງ​ຮູບ​ແບບ​ການ​ຈັດ​ຊື້​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ, ເພື່ອ​ຫຼີກ​ເວັ້ນ​​ໃນ​ສົ່ງ​ທີ່ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ທາດ​ແທ້​ຂອງ​ລັດ​ທິ​ຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ນາ​ເຂດ​ໃນ​ປະ​ຫ​ວັດ​ສາດ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ. ແຕ່​ທີ່​ຈິງ​ແລ້ວ, ໃນ​ເສັ້ນ​ທາງ​ສູ່​ການ​ຂະ​ຫຍາຍອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ແມ່ນ​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​​ເລ່​ຫຼ່ຽມ​ຫຼອກ​ລວງ, ການ​ທໍ​ລະ​ຍົດ​ຫັກ​ຫຼັງ​, ນ້ຳ​ຕາ​ແລະ​ການ​​ນອງ​ເລືອດ.

ພາຍ​ຫຼັງ​ສົງ​ຄາມ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ແອັ​ສ​ປາຍ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ແລ້ວ, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ແທນ​ແອັ​ສ​ປາຍ​​ແລະ​ກາຍ​ເປັນ​ “ຜູ້​ປົກ​ປ້ອງ” ຜົນ​ປະ​ໂຫຍດ​ຂອງ​ກູ​ບາ, ແຕ່​ປີ 1899 ຫາ​ປີ 1902, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ໃຊ້​ກຳ​ລັງ​ທະ​ຫານຍຶດ​ຄອງ​ກູ​ບາ. ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ, ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ຈຳ​ກັດ​ການ​ຄ້າ​ຂອງ​ກູ​ບາ, ຫ້າມ​ບໍ່​ໃຫ້​ກູ​ບາ​ຜະ​ລິດ​ຜະ​ລິດ​ຕະ​ພັນ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ, ບັງ​ຄັບ​ໃຫ້​ກູ​ບາ​ນຳ​ເຂົ້າ​ສິນ​ຄ້າ​ຈາກ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ, ເຮັດ​ໃຫ້​ກູ​ບາ​ກາຍ​ເປັນສະ​ຖານ​ທີ່​ຂາຍ​ເລ​ສິນ​ຄ້າ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ.

ຖ້າ​ວ່າ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ “ຍຶດ​ຄອງ” ກູ​ບາ​ດ້ວຍ​ເລ່​ຫຼ່ຽມຫຼອກ​ລວງ, ​ຄັນ​ຊັ້ນ​ການ​ລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ຢູ່​​ຟີ​ລິບ​ປີນ​ກໍ່​ເປັນ​ເລື່ອງ​ທີ່​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍການ​ທໍ​ລະ​ຍົດຫຼັກ​ຫຼັງ​, ນ້ຳ​ຕາ​ແລະ​ການ​ນອງ​ເລືອດ. ໃນ​ໄລ​ຍະ​ຕົ້ນ​ທີ່​ຫາ​ກໍ່​ເກີດ​ສົງ​ຄາມກັບ​​ແອັ​ສ​ປາຍ, ລັດ​ຖະ​ບານ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ໃຫ້​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາ​ວ່າ​ຈະ​ຮ່ວມ​ມື​ກັບ​ຟີ​ລິບ​ປີນ​ຕໍ່​ຕ້ານ​ແອັ​ສ​ປາຍ, ແລະ​ຮັບ​ປະ​ກັນ​ວ່າ​ຖ້າ​ວ່າ​ສົງ​ຄາມ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​​ເມື່ອ​ໃດ, ຟີ​ລີບ​ປີນ​ຈະ​ສາ​ມາດ​​ໄດ້​ຮັບ​ເທດ​ເອ​ກະ​ລາດ. ແຕ່​ວ່າ, ພາຍ​ຫຼັງ​ແອັ​ສ​ປາຍຍອມ​ຈຳ​ນົນ​ຕໍ່​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ເມື່ອ​ເດືອນ​ສິງ​ຫາ​ປີ 1898, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​​ກໍ່ໄດ້ທໍ​ລະ​ຍົດ “ເພື່ອນ​ຮ່ວມ​ຮົບ” ຂອງ​ຕົນ, ແລະ​​ບັງ​ຄັບ​ບໍ່​ໃຫ້​ທະ​ຫານ​ຟີ​ລິບ​ປີນ​ເຂົ້າ​ມາ​ນະ​ຄອນ​​ຫຼວງມາ​ນີ​​ລາ.

ໂດຍ​ຖື​ກູ​ບາ​ເປັນ​ແປ້ນ​ຢັນ, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ກ້າວ​ເຂົ້າ​ສູ່​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໃຕ້​ແລະ​ໄດ້​ຄວບ​ຄອງ​ເຂດທະ​ກາ​ຣາ​ອິບ; ໂດຍ​ຖື​ຟີ​ລິບ​ປີນ​ເປັນ​ສະ​ຖາ​ນີ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ເປີດ​ເສັ້ນ​ທາງ​ຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ນາ​ເຂດ​ສູ່​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ, ແລະ​ໄດ້​ພັດ​ທະ​ນາ​ອາ​ນາ​ເຂດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ໂລກ. ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໄດ້​ຍຶດ​ເອົາເຂດເກາະ​ກວມ, ຊາ​ມົວ​ແລະ​ເຂດ​ອື່ນໆ, ນອກ​ນີ້​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ຍັງ​ສືບ​ຕໍ່​ພັດ​ທະ​ນາ​​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຂຶ້ນໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ສົງ​ຄາມ​ໂລກ​ສອງ​ຄັ້ງແລະຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ນາ​ເຂດ​ຢູ່​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ.

ພາຍ​ຫຼັງ​ສົງ​ຄາມ​ໂລກ​ຄັ້ງ​ທີ 2 ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ, ຟີ​ລິບ​ປີນ​ໄດ້​ປະ​ກາດ​ເອ​ກະ​ລາດ, ສ່ວນ​ຮາວາຍ ​ແລະ​ອາລາ​ສ​ກາ​​ຕ່າງ​ກໍໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ລັດ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ. ໃນ​ດ້ານ​ໜຶ່ງ, ນີ້​ແມ່ນ​ຜົນ​​ເກີດ​ຈາກ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ລຸກ​ຂຶນ​ສູ້​ເພື່ອ​ຕໍ່​ຕ້ານ​ລັດ​ທິ​ລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ, ອີກ​ດ້ານ​ໜຶ່ງ, ຍ້ອນ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​​ດີ​ຈາກ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ເສດ​ຖະ​ກິດແລະ​ເຕັກ​ນິກ​ທີ່ກ້າວ​ໜ້າ, ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​​ໄດ້ເລີ່ມ​ເຂົ້າ​ມາ​ແທນ​ລັດ​ທິ​ລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ດ້ວຍ​ຮູບ​ແບບ​ໂລ​ກາ​ພິ​ວັດ, ໃຊ້​​ວິ​ທີ​ທີ່​ເລິກ​ແລບ​ແນບ​ບຽນ​ປິດ​ລັບ​ກວ່າ​ເກົ່າ​ເຊັ່ນ: ນຳ​ພາ​​ອອກ​ກົດລະ​ບຽບ​​ທາງ​ດ້ານເສດ​ຖະ​ກິດ​ການ​ເມືອງ​ສາ​ກົນ, ໃຊ້​ເຄື່ອງ​ມື​ຕ່າງໆ​ລວມ​ທັງການ​ປະ​ຕິ​ວັດສີ, ສົງ​ຄາມ​ປະ​ສົມ​ແລະ​ວິ​ທີ​ອື່ນໆ​ເພື່ອ​ສືບ​ຕໍ່​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ແລະ​ແຊກ​ແຊງ​ປະ​ເທດ​ອື່ນໆ​ໃນ​ໂລກ, ແລະ​ໃຊ້ຄຳ​ຂວັນ “ເສ​ລີ​ພາບ, ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ, ສິດ​ທິ​ມະ​ນຸດ” ແລະ​​ໃຊ້​ເລ່​​ຫຼ່ຽມ​ຫຼອກ​ລວງ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ​ມາ​ສ້າງ​ເສັ້ນ​ທາງ​​ຂະ​ຫຍາຍອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງ​ຕົນ​ໄປ​ເລື້ອຍໆ.

ຄຳ​ເຫັນ

0